İlköğretim Müfettişlerinin Yapılandırmacı Eğitim Yaklaşımı ve Yenilenen İlköğ. Programına İlişkin Görüşleri (M.Okutan-K.Hancı)
İlköğretim Müfettişlerinin Yapılandırmacı Eğitim Yaklaşımı ve Yenilenen İlköğretim Programına İlişkin Görüşleri
Mehmet OKUTAN* Kurtuluş HANCI**
ÖZET
Sürekli değişim içinde bulunan dünya, yenilikleri ve gelişmeyi kavrayan, bunun yanında kendi üzerine düşen görevlerin de farkında olan bireylere ihtiyaç duymaktadır. Bir toplumun çağdaş toplumlar düzeyine ulaşması için; bilgilerin, inançların ve duyguların bireylere doğrudan aktarılması yeterli değildir. Günümüzde bireylerden, bilgi tüketmekten çok bilgi üretmeleri beklenmektedir. Çağdaş dünyanın kabul ettiği birey, kendisine aktarılan bilgileri aynen kabul eden, yönlendirilmeyi ve biçimlendirilmeyi bekleyen değil, bilgiyi yorumlayarak anlamın yaratılması sürecine etkin olarak katılanlardır. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından daha iyi bir eğitim modeli oluşturmak için yoğun girişimlerde bulunulmuştur.Bu girişimler,eğitim sistemimizin fikri alt yapısını oluşturan tekdüze mantık yerine çoklu sebep ve çoklu sonuçlara dayalı bir anlayışın olması gerektiği yönünde yoğunlaşmıştır.Bu çerçevede,öğretim programımızın dayandığı teorik alt yapının katı davranışçı bir anlayıştan,yapılandırmacı bir anlayışı da içeren bir dönüşüm içine girmesi ve bu dönüşümü gerçekleştirmesi yönünde hızlı adımlar atılmaktadır. Bu çalışmanın amacı,İlköğretim Müfettişlerinin yapılandırmacı eğitim yaklaşımı ve yenilenen ilköğretim programı hakkındaki görüşlerini ortaya koymaktır.Araştırmanın örneklemini;2010 yılında Ağrı ilinde görev yapan 23 İlköğretim Müfettişi oluşturmuştur.Veri toplamak amacıyla Veri toplama aracı olarak Çınar, Teyfur ve Teyfur (2006) tarafından hazırlanan “Yapılandırmacı Eğitim Yaklaşımı Değerlendirme Anketi” kullanılmıştır. Bu Araştırmada toplanan verilerin analizinde 4 farklı istatistiksel analiz kullanılmıştır.Bu analizler,Aritmetik ortalama,Standart sapma,Mann-Whitney U testi,Kruskal-Wallis analizi şeklindedir.Araştırma sonucuna göre;İlköğretim Müfettişleri yapılandırmacı eğitim yaklaşımı hakkında genel olarak olumlu görüş bildirmektedirler.Yeni programın önündeki en önemli engel olarak da ilimizdeki altyapı eksiklikleri gösterilmektedir.
Anahtar Sözcükler: Yapılandırmacılık,Öğretim Programı,Davranışçı Kuram,Program
ABSTRACT
Within a constant change, our world, needs individuals who comprehend novelties and
progress, nevertheless, who are also aware of duties which are urgent to him/her. To reach the
modern civilization level, it is not enough for a society to transfer information, faiths and
feelings directly to individuals. Recently, it is expected from individuals to produce
information more than to use information up. The individual, who is accepted from the
modern world, is a person who does not wait for the information, which is transferred to
him/her, to be directed to him/her and formed for him/her, but, who effectively contributes in
the process of comprehending and interpreting information.
To create a model of a better education, there has been undertaken much enterprise by
the Ministry of National Education. This enterprise focuses more on the idea, which is not
forming the mental infrastructure of monotonous logic of our education system, but which,
instead, has to be based on multiple reason and multiple result. In this circle, there have been
quick steps towards taking our educational program, which is based on theoric infrastructure,
to change from a hard behaviorist comprehension to a constructive comprehension.
The aim of this work is to put forward the ideas about the constructive educational
approach of the Primary School Level Inspectors and the renewed primary school program.
The sample for this investigation is the group of 23 Primary School Inspectors, who still work
in the Province of Ağrı in 2010. To gather data as a data gathering tool; ‘ Constructive
Educational Approach Evaluation Survey’, which is prepared by Çınar, Teyfur and
Teyfur (2006), has been used. In the analysis of the gathered data in this investigation, there
have been used 4 different statistical analyses. These analyses are; Arithmetical average,
Standard deviation, Mann-Whitney U Test, and Kruskal- Wallis analysis. As a result for this
investigation; Primary School Inspectors have generally positive ideas about this constructive
education approach. There has been shown the lack of infrastructure in the schools as the
most important obstruction for this new program
GİRİŞ
Bütün sosyal sistemler etkililiklerini sürdürebilmek için kendilerini yenilemek,değişen koşullara karşılık vermek zorundadırlar.Değişen koşullara uyum sağlayamayan kurumlar çökmeye mahkumdurlar.Çünkü sistemlerin işlevlerini yerine getirememesi onların varlık sebeplerini ortadan kaldırır.Değişen koşulların doğurduğu ihtiyaçları ve kendisine yüklediği yeni rolleri görebilen kurumlar,gerekli yapılanmayı sağlayarak varlıklarını sürdürme başarısı gösterirler.Her ülke,belli zaman dilimlerinde köklü değişimler yaşar,değişimi zorlayan nedenler ülkenin kendi koşullarından kaynaklanabileceği gibi uluslararası konjonktürün bir sonucu da olabilir.Değişim zamanlarında tüm ekonomik,sosyal ve kültürel kurumlar kendilerini yenilemek,değişen ihtiyaçlara ve oluşan yeni beklentilere karşılık vermek zorunda kalırlar,(Özden, 2005:11).Bilim ve teknolojideki gelişmeler, toplumun her alanını olduğu gibi eğitimi de etkilemektedir.Bilim ve teknoloji,eğitimin içeriğini ve öğrenme süreçlerini etkilemekte,eğitim düşüncesi ve uygulamalarında değişimleri zorunlu kılmaktadır.Geleneksel eğitim yaklaşımları giderek yetersiz kalmakta,çoklu zeka ve yapılandırmacı eğitim gibi yaklaşımlar ön plana çıkmaktadır.Bilginin hızla yenilenerek üretildiği çağımızda birey ve toplumun geleceği, bilgiye ulaşma, bilgiyi kullanma ve üretme becerilerine bağlı bulunmaktadır. Bu becerilerin kazanılması ve hayat boyu sürdürülmesi ezberlemeyi değil, bilgi üretimine dayalı çağdaş bir eğitimi gerektirmektedir. Eğitim,tüm dünyada sürekli bir değişim içindedir.Anayasal bir hak ve sosyal bir hukuk devletinin görevi olarak görülmekte,aynı zamanda ekonomik açıdan”eğitilmiş insan gücü”en verimli üretim alanlarından birisi olarak kabul edilmektedir.Ayrıca eğitim,siyasi,toplumsal ve kültürel bütünleşmenin ve değişimlerin en etkin araçlarındandır.Türkiye, özellikle son yıllarda, etkili bir eğitim modelini gerçekleştirmek için yoğun girişimlerde bulunmaktadır. Bu girişimler, eğitim sistemimizin düşünsel alt yapısını oluşturan tekdüze mantık yerine çoklu sebep ve çoklu sonuçlara dayalı bir anlayışın oluşması yönünde yoğunlaşmaktadır.Bu çerçevede,öğretim programlarımızın dayandığı teorik alt yapının katı davranışçı bir anlayıştan,yapılandırmacı bir anlayışı da içeren bir dönüşüm içine girmesi ve bu dönüşümü gerçekleştirmesi tasarlanmaktadır,(MEB,2005:14)
Dünyamızda uzun yıllar geleneksel eğitim yaklaşımları uygulanmıştır.Bu eğitim yaklaşımlarında,genellikle ”öğretmen merkezli öğretim” anlayışı benimsenmiştir. Öğretmenin öğretim sürecinde neler yapacağı önceden saptanmaktadır,(Güneş,2007:8).Geleneksel anlayışta eğitim,öğretmen merkezli olarak sürdürülür.Öğretmen-öğrenci-bilgi üçgeninde, öğretmen bilgiyi aktaran,öğrenci ise bilgiyi alan durumundadır.Bu nedenle geleneksel anlayış bilginin oluşmasında öğrenciye aktif rol vermez.
Geleneksel eğitim anlayışını biçimlendiren felsefe,pozitivizmdir.Pozitivist felsefe,bilginin nesnel olduğunu benimsemiş,kişinin dışında oluştuğunu ve keşfedilerek ortaya çıkarıldığını savunmuştur.Bu felsefenin yönlendirdiği eğitim anlayışında,nesnel olduğu kabul edilen bilgi,kitaplara yerleştirilmiştir.Bu bilginin öğrencilere aktarılması gerekir.Ancak geçen yüzyılın başından itibaren şekillenmeye başlayan ikinci yarısından sonra da yaygınlık kazanan yeniparadigma,bilgininkeşfedilmediğini,yorumlandığını;ortayaçıkarılmadığını,oluşturulduğu yani kişi tarafından yapılandırıldığını savunmaktadır.Bu anlayışta bilgi kişinin dışında değildir.Yani nesnel değildir.Kişinin bilgisi o kişiye aittir.Ona ait izler taşır.Bu nedenle özneldir.Bilgi kişinin kendi deneyimleri,gözlemleri,yorumları ve mantıksal düşünmeleri sonucu oluşur.
Yapılandırmacılık,bilginin doğasına ilişkin yeni görüşleri,öğrenme ve öğretme sürecine yansıtmıştır.Bu açıdan yapılandırmacılık,felsefedeki pozitivizm sonrası oluşan yeni bakış açısının,öğrenme kuramlarına uygulanmasıdır,(Özden, 2005:54)
Yapılandırmacılık,öğrenenin,bilgiyi bireysel ve sosyal olarak kendisinin oluşturduğunu kabul eder.Yapılandırmacı görüş,üretici öğrenme,keşfederek öğrenme ve duruma bağlı öğrenme gibi teorilerin bir araya gelmesiyle oluşan bir görüştür.Bütün bu görüşler arasındaki ortak nokta,bireylerin bilgileri aynen almaları yerine,kendi bilgilerini yeniden oluşturmalarıdır,(Özden, 2005:54).
Yapılandırmacılıkta vurgu,öğreticiden ziyade öğrenendir ve böylelikle öğrenen bu objeler veya olayların sahip olduğu özelliklerin bir anlayışını kazanır.Öğrenen,kendi kavramsallaştırdıklarını ve problemlerin çözümlerini yapılandırır.Öğrenciler kendilerinde var olan bilgiyle beraber yeni bilgiyi kendi öznel durumlarına uyarlayarak öğrenirler.Öğrenmeye ilişkin yapılandırmacı görüşün açıklamalarına benzer görüşler daha önceleri John Dewey’nin aktif öğrenme yaklaşımı,yapılandırmacı eğitimin en temel noktalarından biridir.Aynı şekilde Piaget de,öğrenmedeki bilişsel öğelere vurgu yaparak yapılandırmacı öğrenme anlayışının şekillenmesinde etkili olmuştur.
“Yapılandırmacılık”,İngilizce“constructivism”sözcüğünün karşılığıdır,(Demirel,2001:133) Günümüz anlamıyla yapılandırmacı yaklaşım,Piaget’in bilişsel gelişim bilginin oluşumu ile ilgili çalışmalarına dayalı olarak geliştirilmiş bir öğrenme kuramı gibi görülmesine karşın,yapılandırmacı kuram varolan geleneksel kuramlara(davranışsal ve bilişsel) alternatif bir yöntem olarak ve teknolojik çağın gerektirdiği ihtiyaçlara cevap vermesi için geliştirilmiştir,(Karadağ&Korkmaz,2007:38).Bu terim bilginin öğrenci tarafından yapılandırılmasını ifade eder.Her öğrenci öğrenirken,anlamı,bireysel ve sosyal olarak yapılandırır.Esasen öğrenme dediğimiz şey,bu anlamlandırma ya da anlam yapılandırma sürecidir.Yapılandırmacıların kullandığı eğitim kavramları,onların öğrenmeye nasıl baktıklarını açıklar.Yaygın olarak kullanılan kelime ve kavramlar arasında”anlamlı öğrenme”,”keşfederek öğrenme”,”bağlamsal öğrenme”,”düşünmeyi öğrenme”,”araştırma ve keşfetme”,”problem çözme”sayılabilir,(Özden, 2005:56).
Çağımızın “bilgi toplumu”adı ile nitelendirildiğini biliyoruz.Bilgi toplumunun simgesi durumunda olan birey de “eğitimli insan”olarak karşımıza çıkmaktadır,(Okutan,2008:6). Bilgi ve bilmenin doğasına ilişkin bildiklerimiz,eğitim durumlarını düzenlememiz için bir temel sağlar.Eğer öğrencilerin pasif olarak bilgiyi aldıklarına inanırsak öğretimde öncelik,bilginin aktarımında olacaktır.Eğer öğrencilerin bilgiyi alırken kendi bilgisini de ürettiğini düşünürsek anlama ve anlam geliştirme üzerine odaklanırız.Yapılandırmacı öğrenme yaklaşımı,geleneksel eğitim anlayışından radikal bir şekilde ayrılmaktadır.Bu yaklaşımda amaç,kişinin bilgiyi özümsemede aktif rol alarak onu kendi zihinsel şemalarında yerli yerine oturtabilmesidir.Öğrencinin okuldan aldığı bilgileri gerçek hayata uyarlayabilmesi,birtakım bilgi parçalarını ezberlemesinden daha değerlidir.Yapılandırmacı yaklaşım,öğretmenlerin öğretim programlarını sabit,değişmeyen yapılar,kendilerini de bilginin yegane kaynağı olarak görmeleri yerine hem öğretim programlarını hem ders işleme yöntemlerini sürekli analiz etmelerini gerektirir,(Özden, 2005:56)
Yapılandırmacı teori,dışarıda bir yerde öğrenenden bağımsız bir bilgi olmadığını,sadece öğrenirken kendi kendimize yapılandırdığımız bilginin var olduğunu savunur.Eğer bilginin dışarıda var olan gerçek dünya ile ilgili öğrenmeyi içerdiğine inanırsak o zaman dünyayı anlamaya çalışır,onu mümkün olan en rasyonel yolla düzenler ve öğretmenler tarafından öğrencilerin hizmetine sunulur.
Yapılandırmacı öğrenme yaklaşımında öğrencinin önceki yaşantıları,öğrenmede temel oluşturur.Bilgi konu alanlarına bağlı olarak değil,bireylerin yarattığı ve ifade ettiği şekilde yapılandırarak var olur,(Kaptan-Korkmaz,2001,s.41).Yapılandırmacı öğrenme yaklaşımının daha çok bilişsel öğrenme kuramları ile ilişkili olduğu söylenebilir.Öğrenme konusunda,geleneksel yaklaşım ile yapılandırmacı yaklaşımın ayrıldığı temel noktalar şöyle karşılaştırılabilir.
Tablo 1
|
Geleneksel Görüş |
Yapılandırmacı Görüş |
|
Bilgi bireylerin dışındadır ve öğretmenlerden öğrencilere transfer edilebilir.
|
Bilgi,kişisel anlama sahiptir.Bireysel olarak öğrenciler tarafından oluşturulur. |
|
Öğrenciler, duyduklarını ve okuduklarını öğrenirler.Öğrenme daha çok öğretmenin iyi anlatmasına bağlıdır. |
Öğrenciler kendi bilgilerini oluştururlar.Duyduklarını ve okuduklarını önceki öğrenmelerine ve alışkanlıklarına dayalı olarak yorumlarlar. |
|
Öğrenme,öğrenciler öğretilenleri tekrar ettiği zaman başarılı olur. |
Öğrenme,öğrenciler kavramsal anlamayı gösterebildiklerinde başarılıdır. |
(Kaynak:ÖZDEN, 2005,s.57)
Yapılandırmacı öğrenme ortamı,geleneksel modele göre çalışılan bir sınıftan oldukça farklıdır.Geleneksel yaklaşım denildiğinde,genellikle şartlandırmacı ve davranışçı yaklaşımlar anlaşılmatadır,(Güneş,2007:8).Geleneksel sınıfta dersler çoğunlukla öğretmen tarafından yürütülür,ders kitaplarına sıkı sıkıya bir bağlılık vardır.Bu sınıflarda öğrencinin bilmesi gereken sabit bir bilginin olduğu fikrine inanılır ve bu bilgiler sınavlarda istenmek üzere öğrencilere sunulur.Öğrenciler boş bir kutu olarak görülür.
Geleneksel ders işleniş düzeninde dersin içeriği,öğretim durumları önceden belirlenir.Yapılandırmacı ders işleyişte içerik genel hatlarıyla bellidir,ancak sınırlar kesin değildir.Öğrencilerin kullanması için bir miktar içerik olmasına rağmen öğrenciler çalıştıkları konu üzerindeki bakış açılarını derinleştirecek alternatif bilgi kaynaklarını aramaları için teşvik edilir.Öğrenciler gerçek hayattaki bir insanın özel bir ortamda ne yapacağını düşünmeleri için teşvik edilir.Öğrenciler NE ve NASIL öğrendiklerini ve bunların daha önceden bildikleriyle nasıl uyuştuğunu yansıtmaları için teşvik edilir.Yapılandırmacı yaklaşımda bir öğrenci tarihteki günleri öğrenmek yerine,bir tarihçi gibi nasıl düşüneceğini öğrenmeye teşvik edilir.Yapılandırmacı öğretimde her zaman bir “belirsizlik” vardır.
Yapılandırmacı öğretimde öğrenci kendi kavramlarını kendisi oluşturur.Problemlere ilişkin kendine özgü çözüm yolları geliştirir.Konular üzerinde kendi kontrolünü sağlar.Öğrencilere problemleri belirleme,etkili problem çözücüler olma,değerlendirme ve öğrendikleri hayatında uygulama konularında daha fazla esneklik sağlanır.
Hızlı bir değişim içinde bulunan dünya, eğitimdeki yenilik ve gelişmeleri kavrayan, kendilerine düşen görevin farkında olan ve bu görevlerini bilinçli olarak yerine getiren bireylere ihtiyaç duymaktadır,(Erdem,Demirel,2002,s.81-87).
Öğretim programları ülkemizin temel toplumsal,bireysel,ekonomik,tarihsel ve kültürel değerleri üzerine inşa edilmiştir.Bilimsel bilgi,içerik,öğrenme ve öğretme yaklaşımları bakımından dünyadaki güncel gelişmeler ülkemize özgün temel değerler ve niteliklerle bütünleştirilmiştir.
Öğretim Programları,uzun dönemli(10-15 yıl),geleceğe yönelik,”vizyonu” olan bir girişimdir.Yenilenen ilköğretim programları ile 2022 yılına uzanan bir dönemde ulaşılmak istenen düzey,”vizyon” olarak tanımlanırsa;yenilenen ilköğretim programının vizyonu,
Atatürk ilkeleri ve inkılaplarını benimsemiş,temel demokratik değerlerle donanmış,bireysel farklılıkları ne olursa olsun,araştırma sorgulama,eleştirel düşünme,problem çözme ve karar verme becerileri gelişmiş;yaşam boyu öğrenen ve insan haklarına saygılı,mutlu Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları yetiştirmektir,(MEB,2005:14)
İlköğretim Programlarının yenilenmesinde;
*Her çocuğun öğrenebileceği,birey olarak kendine özgü olduğu ve öğrenmenin bireyin gelecekteki yaşamına ışık tutacağı anlayışı
*Bilgi kavram,değer ve becerilerin gelişmesi yoluyla”öğrenmeyi öğrenmenin”gerçekleşmesinin ön plana çıkarılması,
*Öğrencilerin,düşünmeye,soru sormaya ve görüş alışverişi yapmaya özendirilmesi,
*Milli kimlik merkeze alınarak,evrensel değerlerin benimsenmesinin sağlanması,
*Öğrencilerimizin örf ve adetlerimiz çerçevesinde ruhsal,ahlaki,sosyal ve kültürel gelişmesinin sağlanması,
*Öğrencilerin,haklarını bilen ve kullanan,sorumluluklarını yerine getiren demokratik bireyler olarak yetişmeleri,
*Toplumsal sorunlara karşı duyarlılığın ön plana çıkarılması,
*Öğrencinin,öğrenme sürecinde deneyimlerini kullanmasına ve çevreyle etkileşim kurmasına fırsat verilmesi,
Öğrenme-öğretme yöntem ve tekniklerinde çeşitliliklerine yar verilmesi,anlayış ve ilkeleri esas alınmıştır,(MEB,2005:14)
Yenilenen programlar,”son şeklini almış”(bitmiş-donmuş) bir program değildir.Toplumsal gelişim gereklerini izleyerek geliştirilmesi sürdürülecektir, (MEB,2005:22).
AMAÇ
Bu çalışmanın amacı; İlköğretim müfettişlerinin yapılandırmacı eğitim yaklaşımı ve buna dayalı olarak hazırlanan öğretim programına ilişkin görüşleri ortaya koymaktır.
Alt Problemler
1.Ağrı ilinde görev yapan ilköğretim müfettişlerinin yapılandırmacı eğitim yaklaşımı ve buna dayalı olarak hazırlanan öğretim programlarına ilişkin görüşleri nasıldır?
2.Ağrı ilinde görev yapan ilköğretim müfettişlerinin cinsiyetlerine göre yapılandırmacı eğitim yaklaşımı ve buna dayalı olarak hazırlanan öğretim programlarına ilişkin görüşleri arasında fark var mıdır?
3.Ağrı ilinde görev yapan ilköğretim müfettişlerinin müfettişlikte geçirdiği hizmet süresine göre yapılandırmacı eğitim yaklaşımı ve buna dayalı olarak hazırlanan öğretim programlarına ilişkin görüşleri arasında fark var mıdır?
4.Ağrı ilinde görev yapan ilköğretim müfettişlerinin aldıkları eğitimlerine göre yapılandırmacı eğitim yaklaşımı ve buna dayalı olarak hazırlanan öğretim programlarına ilişkin görüşleri arasında fark var mıdır?
Sayıltılar
1.Görüşlerini ifade eden ilköğretim müfettişleri samimi ve gerçek düşüncelerini ifade etmişlerdir.
2.Araştırma için seçilen katılımcıların görüşleri geneli yansıtması açısından yeterli görülmüştür.
Sınırlılıklar
Araştırma,2009-2010 Eğitim öğretim yılında Ağrı ilinde görev yapan İlköğretim Müfettişleri ile sınırlıdır.
YÖNTEM
Araştırma,betimsel nitelikte bir alan araştırmasıdır.
Evren ve Örneklem
Ağrı ilinde görev yapan 29 erkek 4 bayan toplam 33 İlköğretim Müfettişi araştırmanın çalışma evrenini oluşturmaktadır.Araştırmanın örneklemi 2009-2010 eğitim öğretim yılında Ağrı ilinde görev yapan,araştırmaya gönüllü olarak katılan 19 erkek ve 4 bayan olmak üzere toplam 23 ilköğretim müfettişinden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ile ilgili demografik bilgiler Tablo 3.1’de verilmiştir.
Tablo 2
Örneklemle ilgili bilgiler
|
|
n |
% |
|
|
Cinsiyet |
Erkek |
19 |
82,6 |
|
Kadın |
4 |
17,4 |
|
|
Hizmet Süresi |
0-5 yıl |
21 |
91,3 |
|
6-20 yıl |
2 |
8,7 |
|
|
Eğitim durumu |
Öğretmen okulu |
4 |
17,4 |
|
Eğitim fakültesi |
10 |
43,5 |
|
|
Diğer fakülteler |
6 |
26,1 |
|
|
Yüksek lisans |
3 |
13,0 |
|
Veri Toplama Aracı
Veri toplama aracı olarak Çınar, Teyfur ve Teyfur (2006) tarafından hazırlanan “Yapılandırmacı Eğitim Yaklaşımı Değerlendirme Anketi” kullanılmıştır. Anket sorularının hazırlanması aşamasında ilgili literatürden ve Milli Eğitim Bakanlığınca hazırlanan tanıtım materyallerinden yararlanılmış, sorular Türkçe Eğitimi Bölümü öğretim elemanlarına incelettirilerek gerekli düzeltmeler yapılmış, uzman görüşü alındıktan sonra ankete son şekli verilmiştir. 20 maddeden oluşan anket beşli Likert tipinde hazırlanmıştır. Her maddeye verilecek cevap kodları 1.00 ile 5.00 arasında değişmektedir. Dereceleme maddeleri “1-Hiç Katılmıyorum, 2-Katılmıyorum, 3-Orta Derecede Katılıyorum, 4-Katılıyorum, 5-Tamamen Katılıyorum” seçeneklerinden oluşmaktadır. Veri toplama aracını geliştiren Çınar, Teyfur ve Teyfur (2006) Cronbach Alfa katsayısını 0,79 olarak bulmuşlardır. Bu araştırmada yapılan analiz sonucunda anketin Cronbach Alfa katsayısı 0,70 olarak bulunmuştur.
Anket soruları iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümdeki maddeler (1–10. maddeler) yeni öğretim programı ile ilgili görüşleri, ikinci bölümdeki maddeler (11-20. maddeler) yapılandırmacı eğitim yaklaşımı ile ilgili görüşleri belirlemeye yöneliktir.
Verilerin Analizi
Bu Araştırmada toplanan verilerin analizinde 4 farklı istatistiksel analiz kullanılmıştır. Bu analizler aşağıda verilmiştir. Örneklemin sayısı 30’dan küçük olduğu için non-parametrik analizler uygulanmıştır. Bu analizler bilgisayarda SPSS for Windows 16.00 istatistik paket programı ile yapılmıştır. Önem düzeyi olarak p≤.5 kabul edilmiştir.
- Aritmetik ortalama
- Standart sapma
- Mann-Whitney U testi
- Kruskal-Wallis analizi
Uygulanan anketin aralık sınırlarının hesaplanması aşağıda verilmiştir.
Anketin aralık sınırlarının hesaplanması:
Seçenek sayısı=5
Aralık sayısı= 5-1 = 4
Aralık katsayısı= 4 : 5=0,80
1,00 + 0,80= 1,80
1,80 + 0,80= 2,60
2,60 + 0,80= 3,40
3,40 + 0,80= 4,20
Tablo 3
Aritmetik Ortalama Aralıkları ve Anlamları
|
Aralık sınırı |
Seçenek |
Aralığın Değeri |
|
1.00–1.80 |
Hiç Katılmıyorum |
“Çok Olumsuz” |
|
1.81–2.60 |
Katılmıyorum |
“Olumsuz” |
|
2.61–3.40 |
Orta Derecede Katılıyorum |
“Orta” |
|
3.41–4.20 |
Katılıyorum |
“Olumlu” |
|
4.21–5.00 |
Tamamen Katılıyorum |
“Çok Olumlu” |
BULGULAR VE YORUM
Araştırmaya 23 İlköğretim Müfettişi katılmıştır.Araştırmaya katılanların %17 si(4 kişi) kadın,%83 ü(19 kişi) erkektir.Araştırmaya katılanların hizmet süresi 0-5 yıl olan müfettişler %91(21 kişi),6-21 yıl olan müfettişler %9(2 kişi).Araştırmaya katılanların eğitim durumları,öğretmen okulu mezunları%17(4 kişi),Eğitim fakültesi mezunları%44(10 kişi),diğer fakülte mezunları%26(6 kişi),Yüksek lisans mezunları%13(3 kişi)
Anket maddeleri ve bunlara ilişkin cevapların ortalamaları Tablo 4’te verilmiştir.
Tablo 4
Yapılandırmacı Eğitim Yaklaşımı Değerlendirme Anketi
|
Boyut |
Yeni öğretim programı ile ilgili görüşler N=23 |
|
S.s |
Değeri |
|
|
Yapılandırmacı öğretim programında etkinlikler açık olarak ifade edilmiştir. |
3,96 |
0,37 |
Olumlu |
|
Yapılandırmacı öğretim programında öğretim faaliyetleri yeterli bir biçimde planlanmıştır. |
4,00 |
0,60 |
Olumlu |
|
|
Yapılandırmacı öğretim programının farklı bölümleri birbiriyle tutarlıdır. |
3,87 |
0,63 |
Olumlu |
|
|
Yapılandırmacı öğretim programında öğrenme alanları belirgindir. |
3,96 |
0,64 |
Olumlu |
|
|
Yapılandırmacı öğretim programında dersler birbiriyle ilişkilendirilmiştir. |
3,96 |
0,71 |
Olumlu |
|
|
Yapılandırmacı öğretim programında ölçme ve değerlendirme yöntemleri açık olarak belirtilmiştir. |
3,96 |
0,64 |
Olumlu |
|
|
Yapılandırmacı öğretim programında öğretmenin rolü açık olarak ifade edilmiştir. |
3,87 |
0,97 |
Olumlu |
|
|
Yapılandırmacı öğretim programında öğretmenin yükünü artıracaktır. |
3,35 |
1,11 |
Orta |
|
|
Yapılandırmacı öğretim programı, yapılandırmacı yaklaşım ilkelerine uygun olarak hazırlanmıştır. |
4,04 |
0,47 |
Olumlu |
|
|
İlimizin alt yapısı ve sahip olduğu olanaklar, yapılandırmacı öğretim programının yürütülmesi için uygundur. |
1,87 |
0,87 |
Olumsuz |
|
|
Yapılandırmacı eğitim yaklaşımı ile ilgili görüşler |
Yapılandırmacı eğitim yaklaşımı, öğrenci merkezli bir yaklaşımdır. |
4,43 |
0,66 |
Çok olumlu |
|
Yapılandırmacı eğitim yaklaşımı, öğrenciyi düşünmeye sevk eder. |
4,39 |
0,72 |
Çok olumlu |
|
|
Yapılandırmacı eğitim yaklaşımı, öğrencileri araştırmaya yöneltir. |
4,35 |
0,71 |
Çok olumlu |
|
|
Yapılandırmacı eğitim yaklaşımı, öğrencileri ezbere bir eğitimden kurtaracaktır. |
4,35 |
0,71 |
Çok olumlu |
|
|
Yapılandırmacı eğitim yaklaşımı, eğitim etkinliklerini daha eğlenceli hale getirecektir. |
4,17 |
0,65 |
Olumlu |
|
|
Yapılandırmacı eğitim yaklaşımı, öğrencilerin sosyal gelişimini hızlandıracaktır. |
4,26 |
0,75 |
Çok olumlu |
|
|
Yapılandırmacı eğitim yaklaşımını öğretmenler kolaylıkla benimseyecektir. |
2,61 |
0,78 |
Orta |
|
|
Yapılandırmacı bir eğitim sürecinde sınıf kontrolü daha zor olacaktır. |
2,78 |
1,17 |
Orta |
|
|
Yapılandırmacı bir eğitim sürecinin başarılı olması için,okul,aile ve öğretmen arasında sağlıklı bir iletişimin olması şarttır. |
4,87 |
0,34 |
Çok olumlu |
|
|
Yapılandırmacı bir eğitim sürecinin başarılı olması için ilköğretim müfettişlerinin desteği gereklidir. |
4,61 |
0,58 |
Çok olumlu |
Tablo 4’te görüldüğü gibi müfettişler tarafından “Yeni öğretim programı ile ilgili görüşler” boyutunda,Yeni programda programında etkinliklerin açık olarak ifade edildiği, programın yeterli biçimde planlandığı,programın farklı bölümlerinin birbiriyle tutarlı olduğu,öğrenme alanlarının belirgin olduğu,derslerin birbiriyle ilişkilendirildiği,ölçme ve değerlendirme yöntemlerinin açık olarak belirtildiği,programda öğretmenin rolünün açık olarak ifade edildiği,programın yapılandırmacı eğitim yaklaşım ilkelerine uygun olarak hazırlandığı görüşlerine katılmaktadırlar(olumlu),Bununla birlikte yeni programın öğretme daha fazla yük getireceği ayrıca yeni programın başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için gerekli alt yapı ve olanakların yetersiz olduğu düşünülmektedir.
Araştırmaya katılanların yapılandırmacı eğitim yaklaşımıyla ilgili olarak,bu yaklaşımın öğrenci merkezli olduğu,öğrenciyi düşünmeye ve araştırmaya yönelttiği,öğrenciyi ezberden kurtaracağı,öğrencilerin sosyal gelişimlerini hızlandıracağı,yapılandırmacı eğitim yaklaşımının başarıya ulaşmasında okul yönetiminin desteğinin ve okul,aile ve öğretmen arasında sağlıklı bir iletişin gerekli olduğu görüşlerine tamamen katılmışlardır(çok olumlu).Sınıf kontrolünün zorluğu ve öğretmenlerin yapılandırmacı eğitim yaklaşımını kolaylıkla benimseyecekleri görüşü için ortalama 0,78 ve 1,17(orta)olarak elde edilmiş bu nedenle bu iki görüş hakkında net bir görüş bildirilememektedir.
Araştırmaya katılanların cinsiyetlerine göre görüşlerinin farklı olup olmadığını belirlemek amacıyla t testi yapılmış,.05 anlamlılık düzeyinde hiçbir soruda fark görülmemiştir.
Araştırmaya katılanların aldıkları eğitime göre görüşlerinin farklı olup olmadığını belirlemek amacıyla t testi yapılmış,.05 anlamlılık düzeyinde hiçbir soruda fark görülmemiştir.
Araştırmaya katılanların müfettişlikte geçirdikleri hizmet sürelerine göre görüşlerinin farklı olup olmadığını belirlemek amacıyla t testi yapılmış,19. Maddesinde,.05 anlamlılık düzeyinde fark görülmüştür. Bu bulgu müfettişlik hizmet süresi 0-5 yıl olan müfettişlerin müfettişlik hizmet süresi 6-20 yıl olan müfettişlere göre yapılandırmacı bir eğitim sürecinin başarılı olması için, okul, aile ve öğretmen arasında sağlıklı bir iletişimin olmasını daha fazla bir ön şart olarak gördüklerini göstermektedir.
SONUÇ
1)Araştırmaya katılan İlköğretim Müfettişleri,yeni öğretim programı ile ilgili olarak,eğitim etkinliklerin açık olarak ifade edildiği,öğretim faaliyetlerinin yeterli biçimde planlandığı,programın farklı bölümlerinin birbiriyle tutarlı olduğu,öğrenme alanlarının belirgin olduğu,derslerin birbiriyle ilişkilendirildiği,ölçme ve değerlendirme yöntemlerinin açık olarak belirtildiği,öğretmenin rolünün açık olarak ifade edildiği,programın yapılandırmacı yaklaşımın ilkelerine uygun olarak hazırlandığı görüşlerine katılmaktadırlar.Bununla birlikte yeni programın öğretmene daha fazla yük getireceği ayrıca yeni programın başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için gerekli altyapı ve olanakların yetersiz olduğu düşünülmektedir.İlimizin alt yapı ve olanakların yetersiz olması uygulamada başarının önündeki en büyük engel olarak görülmektedir.
Araştırmaya katılanlar,yapılandırmacı eğitim yaklaşımı ile ilgili olarak,bu yaklaşımın öğrenci merkezli olduğu,öğrencileri düşünme ve araştırmaya sevk ettiği,öğrenciyi ezbercilikten kurtaracağı,öğrencilerin sosyal gelişimi hızlandıracağı görüşlerine tamamen katılmışlardır.Yapılandırmacı eğitim yaklaşımının eğitim etkinliklerini daha eğlenceli hale getireceği görüşüne katılmışlar,Öğretmenlerin bu yaklaşımı kolaylıkla benimseyeceği,sınıf kontrolünün daha zor olacağı görüşlerine kısmen katılmışlardır. Çınar ve Teyfur ve Teyfur(2006) da araştırma sonuçlarında Öğretmenlerin bu yaklaşımı kolaylıkla benimseyeceği,sınıf kontrolünün daha zor olacağı görüşlerine kısmen katılmışlardır.
2)Araştırmada elde edilen bulgulardan müfettişlerin cinsiyetlerine göre yapılandırmacı eğitim yaklaşımı ve buna dayalı olarak hazırlanan öğretim programlarına ilişkin görüşleri arasında fark olmadığı,yani benzer olduğu görülmektedir.
3)Araştırmada elde edilen bulgulardan müfettişlerin geçirdiği hizmet süresine göre yapılandırmacı eğitim yaklaşımı ve buna dayalı olarak hazırlanan öğretim programlarına ilişkin görüşlerine göre ”yapılandırmacı bir eğitim sürecinin başarılı olması için,okul,aile ve öğretmen arasında sağlıklı bir iletişim olması şarttır” maddesiyle ilgili görüşleri arasında fark olduğu görülmektedir.Bu bulgu müfettişlik hizmet süresi 0-5 yıl olan müfettişlerin,müfettişlik hizmet süresi 6-20 yıl olan müfettişlere göre yapılandırmacı bir eğitim sürecinin başarılı olması için,okul,aile öğretmen arasında sağlıklı bir iletişim olmasını daha fazla bir ön şart olarak gördüklerini göstermektedir.Anketin diğer maddelerine ilişkin görüşleri çoğunlukla benzer yöndedir.
4) Araştırmada elde edilen bulgulardan müfettişlerin aldıkları eğitime göre yapılandırmacı eğitim yaklaşımı ve buna dayalı olarak hazırlanan öğretim programlarına ilişkin görüşleri arasında fark olmadığı,yani benzer olduğu görülmektedir.
Bu çalışmaların sonuçlarından yola çıkılarak şu öneriler sunulmuştur.
1)Yapılandırmacı eğitim yaklaşımı öğrenciyi merkeze alan,onu ezbercilikten kurtaran,öğrenciyi düşünme araştırmaya sevk eden,eğitim etkinliklerini eğlenceli hale getiren ,öğrencilerin sosyal gelişimlerini hızlandıran bir yaklaşım olup,uygulamalarına devam edilmeleridir.
2)Yapılandırmacı eğitim yaklaşımının başarıya ulaşmasında okul yönetiminin desteğinin ve okul,aile ve öğretmen arasında sağlıklı bir iletişimin önemi vurgulandığından,okul aile işbirliğini artırıcı çalışmalara ağırlık verilmelidir.
3)Öğretmenlerin yapılandırmacı eğitim yaklaşımını kolaylıkla benimseyemeyecekleri değerlendirdiğinden,öğretmenlere yönelik hizmet içi kurs ve seminerlerle yapılandırmacı yaklaşıma uygun ders işlenerek konu tanıtılmalıdır.
4)İlimizdeki alt yapı ve olanakların yetersiz olması uygulamada başarının önündeki en büyük engel olarak görüldüğünden,eğitim etkinliklerinde kullanılacak materyallerin sağlanması,sınıfların fiziki yapılarının düzenlenmesi,uygun masa ve sıra temin edilmesi,sınıf mevcutlarının azaltılması gerekmektedir.
KAYNAKÇA
1. Çınar,O.Teyfur,E.Teyfur,M.(2006).İlköğretim Okulu Öğretmen ve Yöneticilerinin Yapılandırmacı Eğitim Yaklaşımı ve Program Hakkındaki Görüşleri.İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,Sayı:11
2. Demirel,Ö.(2001).Eğitim sözlüğü.Ankara:Pegema Yayıncılık
3. Erdem,E.ve.Demirel,Ö.(2002).Program Geliştirmede Yapılandırmacılık Yaklaşımı,Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,Sayı:23
4. Güneş,F. (2007).Yapılandırmacı Yaklaşımla Sınıf Yönetimi.Ankara:Nobel Yayınları
5. Karadağ,E.ve Korkmaz,T.(2007).Kuramdan Uygulamaya Yapılandırmacı Eğitim Yaklaşımı.Ankara: Kök Yayıncılık
6. Komisyon,MEB(2005).İlköğretim 1-5.sınıf Programları Tanıtım El Kitabı.Ankara:Devlet Kitapları Müdürlüğü Basımevi
7. Okutan,M.(2007).Bilgi Çağında Eğitim. Ankara: Türkiye Örgün ve Yaygın Eğitim Vakfı
8. Özden,Y. (2005). Öğrenme ve Öğretme. Ankara: Pegem A Yayınları.
9. Şaşan,H. (2002). Yapılandırmacı Öğrenme,Yaşadıkça Eğitim,Sayı:74-75
10. Talu,N.(1999). Çoklu Zeka kuramı ve Eğitimde Yansımaları,Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,Sayı:15
11. Taşpınar,M.(2005).Kuramdan.Uygulamaya.Öğretim.Yöntemleri.Ankara:Nobel Yayıncılık.
1Yrd. Doç. Dr. Mehmet OKUTAN: Karadeniz Teknik Üniversitesi – Bu e-posta adresini spambotlara karşı korumak için JavaScript desteğini açmalısınız
2 Kurtuluş HANCI :Eğitim Müfettiş Bu e-posta adresini spambotlara karşı korumak için JavaScript desteğini açmalısınız
| Bu makale ile ilişkili diğer makaleler: |
|---|
|
| Powered By relatedArticle |
|
İl Müdürlükleri denetim dışı tutulamaz |
| Doğan Ceylan | |
|
SÜT İZNİ, YUR DIŞI GÖREVLENDİRMELER GİBİ DURUMLARDA EK DERS ÖDEMELERİ |
| Rahmi Yaman | |
|
KÖPRÜDEN ÖNCEKİ SON ÇIKIŞ ! (TEFTİŞ) |
| Adnan Uçkun | |
|
Bir Performans İyileştirme Stratejisi: Özdeğerlendirme |
| Z.Kürşat Torun | |
|
Öğrencilerin Zihin Haritalarını Tanıyabilmek (NLP) |
| Sebahattin Eker | |
|
TÜRKİYE’DE TEFTİŞ SİSTEMİNİN SORUNLARI VE AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DURUM |
| Cemil Coşkun | |
|
İÇ DENETİM BİRİMİ RAPORU VE EĞİTİM DENETMENLERİ |
| Zafer Özer | |
|
PROBLEM ÇÖZMEYE İLİŞKİN YAKLAŞIMLAR |
| Zekiye Morkoyunlu | |
|
66 AY TAMAM, SIRADA NE OLMALI? |
| Hasan Yüksel | |
|
KİM BUNLAR (Tufan BİLGİLİ) |
| Konuk Yazar | |



