TEFTİŞLERDE KARŞILAŞILAN SORUNLARA İLİŞKİN RAPOR (2005)

Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Müfettişleri Başkanlıkları Rehberlik ve Teftiş Yönergesi doğrultusunda Sivas İli bütününde görev alanı ile ilgili kurumlarımızda yapılan rehberlik ve teftiş çalışmalarında karşılaşılan sorunlar bölümler halinde rapor edilmiştir.

A.    FİZİKİ DURUM:

Görev alanımızla ilgili kurumlarda yapılan rehberlik ve teftiş çalışmalarında, fiziki durum ile ilgili olarak;

1-Kurumların genel tertip, temizlik ve bakımının yardımcı hizmetli yetersizliği nedeniyle istenilen düzeyde bulunmadığı,

2-Binaların kapı, pencere ve çatılarının yalıtım sorununun olduğu,

3-Personel ve Öğrenci tuvaletlerinin yetersiz olduğu, köylerdeki BSİO’ların çoğunda WC’lerin çalışmadığı ve WC’lerin bağlı olduğu fosseptiklerin kullanılamaz durumda bulunduğu,

4-Kurumlarda ısıtma sistemi ile ilgili olarak değişik problemlerin bulunduğu ve standart bir ısıtma sisteminin olmadığı, birçok okulda kalorifer sistemine geçilmediği,

5- Bazı kurumların fiziki kapasite olarak mevcut öğrenciye cevap veremediği, ikili öğretim yapıldığı, dersliklerin dar olması, yerleşim biçiminin iletişim kurmada engeller oluşturması, sınıf içi uygulamaları olumsuz şekilde etkilemektedir. Ayrıca fiziki kapasitenin yetersizliğine bağlı olarak öğrencilere sportif ve sosyal çalışmalar yaptırılamadığı, öğretmenler odasının yetersiz kaldığı, arşiv vs. bölümlerinin olmadığı,

6-Kurumların bir çoğunda çevre düzenlemesinin olmadığı, ağaçlandırma çalışmalarının yetersiz olduğu,

7-Kurumların girişinden itibaren derslik ve diğer bölümlerin zaman zaman istenilen düzeyde donatılmadığı, elektrik tesisatının eski olduğu ve çoğu köy okulunda aydınlatmanın yeterli düzeyde olmadığı, bazı köy okullarında elektrik dahi olmadığı,

8-Yeni yapılan veya onarıma alınan okul binalarının yapım ve onarım niteliğinin yetersiz olması nedeniyle kısa zamanda yıprandığı,

9- Özellikle köy okullarımızın çoğunda içme suyu probleminin bulunduğu,

10-Okulların çoğunda fen, bilgisayar laboratuarı, işlik ve kütüphane gibi bölümlerin olmadığı,

11- Okullara yapılan ek dersliklerin okulun oyun alanını kısıtlayacak şekilde yapıldığı

12- Okul eski binalarının yıkımının yapılmaması sonucu birçok okulun bahçesinde yıpranmış, kullanılamayan eski binaların bulunduğu ve bunların öğrenci güvenliğini tehdit ettiği görülmüştür.

13- Yangından korunma önlemlerinin yeterli olmadığı,

14- Bilgisayar başta olmak üzere demirbaş eşyaların güvenliğinin yeterince sağlanamadığı,

15- Okulların kendi imkanlarıyla oluşturduğu bilgi teknolojisi sınıflarının donanımının yeterli olmadığı,

16- Taşıma merkez okullarında öğrencilerin yemek yiyecekleri yemekhane vb. tesislerin olmaması,

17- Okul kütüphanesi bulunmaması veya kitapların yetersiz olması,

18- YİBO ve PİO' lara ait pansiyonlarda kapasitenin üzerinde öğrenci barındırılması,

 

B.     EĞİTİM-ÖĞRETİM DURUMU:

 

Kurumlarda yapılan rehberlik ve teftiş çalışmalarında eğitim-öğretim ile ilgili olarak;

1-Kurumların fiziki yetersizlikleri nedeniyle öğrencilere yeteri derecede sportif ve sosyal aktivitelerin yaptırılamadığı,

2-İlköğretimlerin II. Kademlerinde branş öğretmeni yetersizliği nedeniyle çoğu dersin boş geçtiği, bazı derslerin farklı branştaki öğretmenlerce okutulduğu bu nedenle eğitim ve öğretimin kalitesinde istenilen niteliğin sağlanamadığı,

3-Öğrenci başarılarının ölçülmesinde ve değerlendirilmesinde standart bir anlayışın sağlanamadığı ve öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme konusunda yetersiz bilgiye sahip oldukları, bu alan ile ilgili gelişmelerin yeterince izlenmediği,

4-Törenler, belirli gün ve haftalarla, eğitici kol çalışmalarına öğrencilerin aktif katılımlarının sağlanamadığı,

5-Program doğrultusunda yapılan planlamanın yetersiz olduğu ve planın uygulanmasında, öğrenci merkezli yaklaşımlar yerine öğretmen merkezli öğrenme strateji, yöntem ve tekniklerinin tercih edildiği, öğretmenlerin eğitim teknolojisini genel olarak kullanamadıkları, derslerin araç-gereçli olarak işlenmesinde yetersizliğin olduğu,

6-Okullarda zaman zaman devamsızlık sorununun yaşandığı,

7-Bireysel farklılıklar doğrultusunda öğrencilerin mevcut potansiyellerini ortaya çıkaracak öğrenci tanıma tekniklerinin öğretmenler tarafından çoğunlukla uygulanmadığı, uygulanan tanıma teknikleri sonuçlarının da analiz edilmediği ve eğitim-öğretim sürecinin geliştirilmesinde kullanılmadığı,

8-Sivas İlinin personel hareket açısından geçiş bölgesi olması nedeniyle, aday ve asker öğretmen sayısının çok olması ve belli bir yetişme süreci geçirmesi nedeniyle eğitim ve öğretim kalitesinin düşmesine neden olduğu,

9-Taşıma yapılan eğitim merkezlerinde yeterli öğretmen lojmanının olmayışı sebebiyle, öğretmenlerin çoğunlukla şehir merkezine geliş gidiş yaptıkları, bu nedenle öğretmenlerin öğrencilerini, öğrenci çevresini gözlemleme, tanıma ve eğitim-öğretim sürecinin geliştirilmesinde kullanma amacıyla veri oluşturma olanaklarını olumsuz şekilde etkilediği,

10-Okullarda öğretmen açığının vekil ya da sözleşmeli öğretmen uygulaması ile karşılanmasının eğitim ve öğretimde niteliği düşürdüğü,

11-Rehberlik çalışmalarının rehber öğretmen eksiği nedeniyle istenilen düzeyde gerçekleştirilemediği,

12-I. Kademe 1-5 sınıf öğrencilerinde güzel, doğru ve anlamlı okuma, sözlü ve yazılı anlatım, güzel ve okunaklı yazı yazma becerilerinin istenilen düzeyde kazandırılamadığı, 2-8 ara sınıflarında öğrencilerde okuma-yazma yetersizliğinin olduğu, matematik dersinde özellikle problem çözme becerisinin kazandırılamadığı,

13-Okullarda öğrencilerin genel olarak bilişsel davranış sistematiğinin bilgi basamağında davranışların kazandırıldığı, uygulama, analiz ve sentez düzeyindeki davranışların kazandırılamadığı, bu nedenle kritik yapma, sorgulama ve ileriye yönelik kestirimlerde bulunma becerilerinin geliştirilemediği,

14-Özellikle İlköğretim Okullarının II.kademelerinde okul-sınıf kitaplıklarının oluşturulmadığı ve tüm sınıflarda kitaplıkların kitap açısından yeterli olmadığı ve okuma alışkanlığının kazandırılamadığı görülmüştür.

C. PERSONEL DURUMU:

Kurumlarda yapılan rehberlik ve teftiş çalışmalarında personel ile ilgili olarak;

1- Özellikle 2004-2005 öğretim yılında ilimizde öğretmen açığının fazla olması, bu açığın vekil ve sözleşmeli öğretmenlerle giderilemediği,

2- Yardımcı hizmetli sayısının yetersiz olması, özellikle kalorifer sistemi bulunan bazı okullarda hiç hizmetli bulunmaması hizmetlerin yürütülmesini aksattığı,

3- Sivas ilinin personel hareketliliği açısından geçiş bölgesi olması nedeniyle personel sayısında sürekliliğin sağlanamadığı,

 4- Okullarda idarecilik görevlerinin vekaleten veya ek görevle yürütülmesinin idari görevleri aksattığı,

5-Aday öğretmenlerin meslek öncesi eğitimlerinin yetersiz olduğu,

6-Öğretmenlerin mesleki değişime ve gelişime karşı istekli olmadığı,

 

D. DİĞER DURUMLAR:

Kurumlarda yapılan rehberlik ve teftiş çalışmalarında personel, fiziki ve eğitim-öğretim durumu dışında kalan diğer alanlar ile ilgili olarak;

1-Kurumlarda tutulması gereken defter, dosya ve kayıtların tutulmasında zaman zaman aksamaların olduğu,

2-Öğrenci künye defterinde öğrenci kayıtları ile ilgili bilgi noksanlıklarının yapıldığı, öğrenci başarı durumu ile ilgili bilgilerin zaman zaman künye defterine işlenmediği,

3-Yönetici ve öğretmen ekders ücret onaylarınının düzenlenmesinde zaman zaman hataların yapıldığı,

4-Okul-aile birliği, veli toplantıları, öğretmenler, şube öğretmenler ve zümre öğretmenler toplantılarının zaman zaman istenilen düzeyde yapılmadıkları, sonuçlarının tam olarak eğitim-öğretim sürecinin geliştirilmesine yansıtılamadığı,

5-Bazı yönetici, öğretmen ve diğer eğitim iş görenlerinin toplam kalite, ekip çalışması gibi felsefelere sahip olmamaları,

6-Demirbaş eşya sayımlarının ve düşüm işleminin zamanında yapılmaması,

7-Taşıma kapsamına alınan öğrencilere verilen beslenmelerin yetersiz olması

8-YİBO ve PİO’larda hizmetlerin yetersizliği,

9-Okullarda kooperatif faaliyetlerinin mevzuatı doğrultusunda yürütülemediği,

10-Okullarda, Eğitim Kurulları Yönergesi, Okul Meclisleri Yönergesi, TKY uygulama yönergesinin amacına uygun olarak uygulanamadığı,

 11- İlköğretimde Yöneltme yönergesinin tam anlamıyla uygulanamadığı,

 

 

ÇÖZÜM ÖNERİLERİ:

 

A-FİZİKİ DURUM

1-Kurumların genel tertip, temizlik ve bakımının yapılabilmesi için hizmetli sayısının tüm kurumlara dengeli şekilde dağıtılmalı, hizmetlisi olmayan kurumlara yeterli sayıda yardımcı hizmetli görevlendirilmelidir. Hizmetli çalıştırılması için okul-aile birliklerinden yararlanılması için kurum müdürleri teşvik edilmeli, bu konuda Bakanlıktan yasal düzenleme yapılması istenmelidir.

2. Personel ve Öğrenci tuvaletlerinin artırılması köylerdeki BSİO’ların çoğunda WC’lerin çalışır hale getirilmesi için Valilik aracılığıyla bu konuda bir kampanya çalışması başlatılabilir ve  bu konuya dikkat çekilerek köy halkı aracılığıyla bu eksiklikler giderilebilir.

3. Birçok ilköğretim okulunda kalorifer sisteminin bulunmadığı gerçektir. Tüm ilköğretim okullarının kalorifer sistemine geçmesi amaçlanmalı ve yatırım programlarına alınmalıdır.

4- Bazı kurumların fiziki kapasitesinin yetersiz olması sonucunda ikili öğretim yapılmaktadır. İl merkezi başta olmak üzere ikili öğretim yapan tüm kurumların normal öğretime geçmeleri için ek derslik yapılmalıdır. Ayrıca her okulun işlik, öğretmenler odası, çok amaçlı salon gibi bölümleri de bulunmalıdır.

 5-Kurumların bir çoğunda çevre düzenlemesinin ve ağaçlandırma çalışmalarının yapılabilmesi için Müdürlüğümüzce orman fidanlık işletmesiyle görüşülerek, ücretsiz fidan temini yoluna gidilebilir. Bu fidanlar okullara dağıtılarak ağaçlandırma çalışmaları yaptırılabilir.

6-İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin öngördüğü ders araçları Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından tüm kurumlara sağlanmalıdır.

7- Elektriği olmayan köy okulların tespit edilmeli, bu kurumlara mutlaka elektrik tesisatı döşenmelidir.

8-Yeni yapılan veya onarıma alınan okul binalarının yapım ve onarım niteliğinin yetersiz olması nedeniyle kısa zamanda yıprandığı görülmektedir. Bu binaların kabullerinde daha titiz davranılmalıdır. Okul müdürlerine, mütahitle yapılan sözleşmenin bir örneği verilmeli ve müdürlerden yapılan onarımın takipçisi olması istenmelidir.

9- Özellikle köy okullarımızın çoğunda içme suyu yoktur. Bu konuda diğer kamu kurumlarıyla işbirliği yapılmalı, köy halkından ekonomik durumu iyi olanlar teşvik edilmeli, okula su alması veya çeşme yaptırması halinde çeşmeye kişinin ismi verilmeli, Valilikçe ödüllendirilmelidir.

10- Okullara yapılan ek dersliklerin okulun oyun alanını kısıtlamaması için duruma eğitimci gözüyle bakılması gereklidir. Bu nedenle bina yapımında İlköğretim Müfettişlerinin de görüşüne başvurulmalıdır.

11- Birçok okul bahçesi harabeye dönmüş eski binalarla doludur. Okul eski binalarının yıkımının yapılması gereklidir. Bunun için Valilik bir genelge çıkarabilir.

13- Yangından korunma önlemlerinin yeterli değildir. Özellikle her okulda yangın tüpünün bulunması gereklidir.

14- Bilgisayar başta olmak üzere demirbaş eşyaların güvenliğinin yeterince sağlanamamaktadır. Okulların okul pencerelerinin korumaya alacak maddi kaynakları yoktur. Bu çalışma Milli Eğitim Müdürlüğü'nce yapılmalıdır.

15- Taşıma merkez okullarında öğrencilerin yemek yiyecekleri yemekhane vb. tesislerin yapımınıa öncelik verilmelidir.

17- Okul kütüphanelerinin oluşturulması için kampanyalar başlatılmalıdır.

18- YİBO ve PİO' lara ait pansiyonlarda kapasitenin üzerinde öğrenci barındırılmaktadır. Daha önce İlköğretim Müfettişlerince düzenlenen raporlar dikkate alınarak  gerçek kapasiteler Bakanlığa bildirilmeli, bundan sonra bu kapasitenin üzerinde öğrenci alımı yapılmamalıdır. Gerekirse ek binalar yapılmalıdır.

 

B.     EĞİTİM-ÖĞRETİM DURUMU:

 

1- İlköğretimlerin II. Kademlerinde branş öğretmeni yetersizliği nedeniyle çoğu dersin boş geçmesinin önlenmesi için bakanlıkça yeterli sayıda öğretmen ataması gerekir. İl bazında geçici bir çözüm olarak ders ücreti karşılığı derse giren öğretmenlerin görevlendirilmelerinin öğretim yılı başlar başlamaz yapılması ve derslerin boş geçmesine meydan verilemesi çözüm olabilir.

2-Öğrenci başarılarının ölçülmesinde ve değerlendirilmesinde standart bir anlayışın sağlanabilmesi için Milli Eğitim Müdürlüğü internet sitesi bünyesinde bu konuya yönelik bir soru bankası oluşturulabilir.

3- Denetim sonucunda İlköğretim Müfettişlerince hizmetici eğitim ihtiyacı belirlenen öğretmenlerin  hizmetiçi eğitime alınmaları

4-Okullarda devamsızlığın ortadan kaldırılması için kanunlarda öngörülen cezaların mülki amirlerce mutlaka uygulanması gerekir.

5- Okuma alışkanlığının kazandırılması için okuma saatleri düzenlenebilir.

6- Eğitim-öğretim kalitesinin artırılmasına yönelik çalışmalar kurum denetim çalışmalarda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

7- Eğitim-öğretim çalışmalarının daha verimli olabilmesi için yapılması gerekenlerle ilgili olarak bu raporun çoklu zeka ve yöneltme yönergesi ile ilgili bölümde öneriler ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

C. PERSONEL DURUMU:

1- Özellikle 2004-2005 öğretim yılında ilimizde öğretmen açığının fazla olması anacak Bakanlıkça giderilecek bir sorundur.

2- Yardımcı hizmetli ihtiyacının karşılanması için Valilikçe hizmet alımı yapılabilir. Ayrıca özelleştirilen kamu kuruluşlarında çalışan personelin okullarda hizmetli olarak istihdam edilmesine yönelik Bakanlıkça çalışmalar yapılmalıdır.

3- Okullarda idarecilik görevlerinin vekaleten veya ek görevle yürütülmesinin idari görevleri aksatması nedeniyle durumdan bakanlığın haberdar edilerek, idareci görevlendirilmesine yönelik çalışmalar yapılması istenmelidir.

 

Doğan CEYLAN