TAŞIMALI İLKÖĞRETİM UYGULAMASI RAPORU

1. Öğrenci başarı durumu:

a)  1. sınıftan itibaren taşımalı ilköğretim kapsamında öğrenime devam eden öğrencilerin başarı durumlarında sınıflarındaki diğer öğrencilerle belirgin bir fark yoktur.

b) 6. sınıftan itibaren taşımalı ilköğretim kapsamında öğrenime devam eden öğrencilerin başlangıçta diğer öğrencilere nazaran başarısız oldukları ancak ileriki sınıflarda başarı düzeylerinin arttığı ve ortadan kalktığı görülmektedir.

c) Taşımalı ilköğretim uygulamasına son verilip yerinde açılan B.S.İ.Okullarda öğrenime devam eden öğrencilerin diğer B.S.İ.Okul öğrencilerine göre oldukça başarılı oldukları görülmektedir.

Öğrenci başarı durumu ile ilgili  sonuç olarak her halükarda taşımalı ilköğretim kapsamında öğrenim gören öğrencilerin B.S.İ.O’larda öğrenim görenlere nazaran daha başarılı oldukları tespit edilmiştir.

2. Taşımalı ilköğretim uygulamasının taşınan öğrencilerin sosyal, psikolojik ve kültürel gelişimlerine etkileri olumlu yöndedir.

a) Taşınan öğrenciler daha büyük yerleşim birimlerinde daha fazla öğrenciyle öğrenim görme şansını elde ettiklerinden sosyal yönden daha çabuk gelişmektedirler. Müstakil sınıflarda öğretmenlerin yürüttükleri sosyal etkinlikler ve okul etkinlikleri öğrencilerin sosyalleşmesini kolaylaştırmaktadır.

b) Taşınan öğrenciler, diğer taşınan öğrenciler ve taşıma merkezindeki öğrencilerle güzel dostluklar ve arkadaşlıklar kurmakta. Kendi başlarına iş yapabilme becerileri gelişmekte, hayatı tanıma ve zorluklarla mücadele etme, değişen şartlara uyum sağlama gibi konularda daha etkin bir psikolojiye sahip olmaktadırlar.

c) Taşınan öğrenciler kültürel yönden kendileri geliştikleri gibi, almış oldukları bu kültürel öğeleri köylerine ailelerine taşıyarak bir kültür ajanı rolü oynamaktadırlar.

3. Taşınan öğrencilerin girdikleri yeni ortamda öğrenci başarı durumu yüksek olduğundan derslere uyum sorunu olmaktadır. Yeni bir okul ve sosyal çevreyle karşılaşmalarından dolayı sınıfa ve okula uyum sağlama sorunu olmaktadır. Bu durumlar çok doğaldır ve kısa zamanda geçmektedir. Taşınan öğrencilerin tüm şubelere dağıtılması ve ilk defa taşınan öğrencilere okul rehberlik servislerince oryantasyon hizmeti verilmesi uyumu daha da kolaylaştıracaktır.

4. Taşıma merkez okulları kültür merkezliği görevlerini kısmen yerine getirebilmektedir. Değişik vesilelerle taşıma merkezine gelen veliler ile taşınan öğrenciler, davranışları, giyim, kuşamları, konuşmaları, hayata bakış açıları yönünden gelişmektedir. Kültürel faaliyetlere fazla yer verilememesi, velilerin taşıma merkezine sık gelmemesi kültürel etkileşimi azaltmaktadır.

Taşıma merkez okullarında taşınan öğrencilerin yemeklerinin yemeleri için bir yemekhane bulunması zorunludur. Yemekler dersliklerdi yenmektedir. Bu uygun değildir. Ayrıca bu okulların her türlü laboratuar, atölye, salon gibi imkanlarının olması gerekir ancak birçok taşıma merkezinde bu bölümler yer almamaktadır.

5. Köy okulları öğrenci sayısının düşmesi nedeniyle kapatılmakta. Kapatılan köy okullarının öğrencileri ya taşıma kapsamına alınmakta ya da Y.İ.B.O’lara yerleştirilmektedir.

Köy okulu gerek fiziki durumu gerek öğrenci sayısı açısından uygun ise zaten açık durumdadır ve bu okullar taşıma kapsamına alınmamaktadır.  Yani taşıma kapsamına alındığı için kapatılan okul yoktur. Kapatıldığı için taşıma kapsamına alınan okullar vardır. Ancak ikinci kademe öğrenci sayısı yetersiz olduğu için taşınan okullarda durum farklıdır. Öğrenci sayısı yeterli iken ikinci kademesi açık olan köy okullarında 8-10 öğretmen çalışmaktadır. Bu öğretmenlerin köyde çalışmaları köylere kültürel yönden faydalar sağlamaktadır. Köylerde ekonomik ve sosyal hayatta canlılık olmaktadır. Öğrenci azlığı nedeniyle ikinci kademesi taşıma kapsamına alınan okullarda başta öğretmen sayısı azalmakta, köydeki sosyal hayat zayıflamaktadır.

Taşıma kapsamında olmayan veya çıkarılan okullardaki öğrenciler yatılı okullara yönlendirilmekte. Veliler öğrencilerini yatılı okulları göndermek istemediğinden, kendi imkanlarıyla öğrencilerini okutmak için köyden göç etmektedirler. Taşımalı ilköğretim uygulaması köyden göç olayını azaltmaktadır.

Çözüm: Yönetmeliğin değişik 9-e. Maddesi 4,5,6,7 ve 8. sınıf öğrenci sayıları toplamı 60 tan az olduğu takdirde taşıma kapsamına alınacağını hükme bağlamıştır. Bu sayı 50’ ye düşürülürse birçok köy okulunun ikinci kademesi kendi okulunda öğrenime devam edeceğinden köyler ve köy okulları açısından daha olumlu sonuçlar doğuracaktır.

6. Okulu bulunan yerleşim birimlerinde 1-3. sınıf öğrencileri toplamı 15’ten fazla olan okullar zaten taşınmamaktadır.

7. a) Taşımalı İlköğretim Yönetmeliği  uygulamada açıklık bırakmamaktadır. Değişik 9. maddesinde yer alan taşıma kapsamına alınacak yerleşim birimlerinin özelliklerinden 4,5,6,7 ve 8. sınıf toplam öğrenci sayısı 60’tan az olanları taşıma kapsamına almayı öngörmektedir. Oysa birçok köy okulundaki öğrenci sayısı bu sınıflarda 50 civarındadır. Bu okulların taşınması gerekmekte öğrenci sayısı fazla olduğu için hem taşıma masrafı fazla olmakta hemde bu öğrencilerin kendi okullarında öğrenime devam etmemeleri köy ve okul açısından sakıncalar doğurmaktadır. Bu nedenle Yönetmeliğin 9-e. maddesinde yer alan 4,5,6,7 ve 8. sınıf toplam öğrenci sayısı 60’tan 50’ye indirilmelidir.

b) Yönetmeliğe taşıma merkez okullarının fiziki yapılarının geliştirilmesini sağlayacak, örneğin yemekhane, atölye, spor salonu yapımı, laboratuar, bilgi teknoloji sınıfı açılması gibi yatırımların yapılmasını sağlayacak maddeler eklenmelidir.

c) Taşıma merkez okullarında taşımayla ilgili iş ve işlemlerin sağlıklı yürütülebilmesi  için bu okulların yönetici kadrosuna bir müdür yardımcısı kadrosu daha tahsis edilmelidir (Norm Kadro Yönetmeliği).

d) Taşıma merkez okullarına mutlaka en az bir rehber öğretmen kadrosu verilmesi hükme bağlanmalıdır (Norm Kadro Yönetmeliği).

8. Taşıma hizmetlerinin daha ekonomik olması için gerekli yasal önlemler yönetmelikle alınmıştır. Örneğin öğrenci sayısı 15 ten fazla olan okullar  taşıma kapsamına alınmamaktadır. Yönetmeliğin 9-e maddesindeki öğrenci sayısı 50 ye düşürüldüğünde birçok okul yine taşıma kapsamı dışına çıkacaktır ve tasarruf sağlayacaktır.

Sonuç olarak: Veliler, öğrencilerinin kendi okullarında öğrenime devam etmelerini istemektedirler ancak bu mümkün olmadığında Yatılı okullara gitmesi yerine taşıma kapsamına alınmasını tercih etmektedirler. Taşımalı ilköğretim uygulamasının gerek öğrencilerin gelişimi ve başarısı, gerek taşıma merkezlerinin sosyal ve kültürel yönden gelişmesi. Gerek taşınan yerleşim birimlerinin kültürel yönden gelişmesi açısından faydalı olduğu görülmektedir.

Doğan CEYLAN