YÜKSEK LİSANS TEZİ
İLKÖĞRETİM MÜFETTİŞLERİNİN İŞ DOYUMU

ÖNSÖZ

Bir örgüt, varlığını sürdürebilmesi için bir taraftan ürün üretmek diğer taraftan işgörenlerin ihtiyaçlarını karşılamak zorundadır. İhtiyaçların karşılanma derecesi yüksek olduğu zaman bireyler yaptıkları işten daha çok doyum elde etmektedir. Bu da ürünün (hizmetin) kalitesinde önemli bir faktördür. Bu çalışmada, ilköğretim müfettişlerinin iş doyumları ve iş doyumuna yönelik beklentileri, iş doyumunun örgüt içi etkenleri açısından incelenerek müfettişlerin mevcut durumunun değerlendirilmesi hedeflenmiştir.

Araştırmanın gerçekleşmesi birçok kişinin katkılarıyla mümkün olabilmiştir. Özellikle araştırmanın başlatılması, sürdürülmesi ve sonuçlandırılmasında bilimsel tutum ve yaklaşımlarıyla beni yönlendiren tez danışmanım Sayın Yrd. Doç. Dr. Asım ÖZDEMİR'e en içten teşekkürlerimi sunuyorum.

Ayrıca araştırma süresince değerli görüş ve önerileri ile katkı sağlayan Sayın Doç. Dr. Servet ÖZDEMİR ile Sayın Yrd. Doç. Dr. Emin KARİP'e ve araştırmaya katılan bütün müfettişlere çok teşekkür ediyorum.

Ankara, Haziran 1997 Hayrettin TÜKEL

ÖZET

Bu çalışmanın amacı eğitim sistemimizin bir parçası olan ilköğretim müfettişlerinin iş doyum düzeyleri ve bu konudaki beklentilerinin tespit edilmesidir. Bu amaca ulaşmak için toplam 361 ilköğretim müfettişinin hizmet öncesi alınan eğitim, kıdem, cinsiyet ve hizmet bölgelerine göre, geliştirilen anketle görüşleri alınmıştır.

Anket yoluyla elde edilen verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılmıştır.

Verilerin anlamlı ve kolay anlaşılır bir hale getirilmesi için frekans tabloları düzenlenmiş, ilköğretim müfettişlerinin gerçekleşen ve beklenen iş doyum düzeylerinin önem derecesi, müfettişlerin iş doyum etkenlerine verdikleri cevapların aritmetik ortalaması alınarak tespit edilmiştir.

Karşılaştırılacak gruplar ikili olduğu zaman, bağımsız gruplar için "t" testi uygulanmış, grup sayısı ikiden fazla olduğu zaman tek yönlü variyans analizi yapılmıştır. Variyans analizi sonuçlarına göre anlamlı çıkan "F" değerlerinin kaynağını bulmak amacı ile Scheffe testi uygulanmıştır.

Araştırma sonucunda elde edilen bulgular şu şekilde özetlenebilir.

1. Müfettişler iş doyumu etkenlerinin tümünden "az" derecede doyum duymaktadırlar.

2. Cinsiyet ve kıdeme göre iş doyumunda ve iş doyumuna yönelik beklentilerde anlamlı bir farklılık görülmemiştir.

3. Hizmet öncesi alınan eğitim durumuna göre; iş ve niteliği etkeni ile yönetim ve değerlendirme etkeninde EYD mezunları ile lisans tamamlama (2 + 2) programı mezunu olanlar arasında .01 önem düzeyinde anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır.

4. Yine hizmet öncesi alınan eğitim durumuna göre EYD mezunları ile hizmet içi eğitim programını tamamlayan müfettişler arasında örgütsel ortam ve sosyal konum etkeninde .01 önem düzeyinde anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır.

5. Müfettişlerin görev yaptığı hizmet bölgelerine göre; yönetim ve değerlendirme etkeninde Ankara'da görev yapan müfettişlerle Trabzon'da görev yapan müfettişler arasında; gelişme ve yükselme imkanları etkeni ile çalışma şartları etkeninde ise Ankara ile K onya arasında anlamlı farlılık ortaya çıkmıştır.

6. Bütün müfettişler iş doyum etkenlerinin hepsinden yüksek düzeyde beklentileri vardır. Ancak müfettişlerin ücret ve yan ödemeler etkeninden daha fazla beklenti duygukları tespit edilmiştir.

7. Müfettişlerin iş doyumu derecesi ile iş doyumuna yönelik beklentileri arasına .01 önem düzeyinde anlamlı farklılık ortaya çıkmıştır.

Araştırmacı, bu araştırma bulgularının ilköğretim müfettişlerinin işlerinden doyum sağlaması için alınacak önlemler ve oluşturulacak politikalar için veri olarak kullanılmasını ümit etmektedir.

Hayrettin TÜKEL