TOPLAM KALİTE YÖNETİMİNİN İLKÖĞRETİME VE İLKÖĞRETİMDE TEFTİŞ SİSTEMİNE UYGULANABİLİRLİĞİ

(YÜKSEK LİSANS TEZİ)

(Celal Gülşen)

ÖZET

Başarıyı yakalayan örgütlerin büyük bir çoğunluğunda yönetim felsefelerinin insan doğasının iyi olacağı üzerine kurulduğu günümüzde, adından sıkça söz ettiren yönetim anlayışlarından birisi de “Toplam Kalite Yönetimi (TKY)“dir. Sanayi ve hizmet sektöründe başarılı uygulamaları görülen TKY’nin eğitim örgütlerine uyarlanmasının zamanı da gelmiş ve hatta geçmektedir. Bu zorunluluk nedeniyle böyle bir araştırma yapılmaya ihtiyaç duyulmuştur.

Bu araştırmanın amacı, TKY’nin ilköğretime ve ilköğretimde teftiş sistemine uygulanabilirliğini ilköğretim müfettişlerinin görüşlerine göre ortaya koymaktır. Bu amaçla ilköğretim müfettişlerinin görüşleri alınarak, görüşler arasındaki ilişkiler araştırılmıştır.

Araştırma için gerekli verileri toplamak amacıyla ilköğretim müfettişlerine yönelik iki bölümden oluşan bir anket hazırlanmıştır. Anketin birinci bölümünde kişisel bilgilere yer verilirken, ikinci bölümünde TKY’nin "Kalite Anlayışı", "Kalite Kontrolü", "Müşteri Tatmini", “Örgütsel Boyut", "Yönetici Rolü" ve "Denetim Boyutu" faktörlerine ilişkin olarak toplam 48 önermeye yer verilmiştir.

Anket, araştırma evreni olarak seçilen Ankara İli Milli Eğitim Müdürlüğü İlköğretim Müfettişleri Başkanlığı’nda görev yapan ilköğretim müfettişlerinin tamamına uygulanmış olup, ankete, ilköğretim müfettişlerin % 82.68’i (148 ilköğretim müfettişi) katılarak görüşlerini belirtmişlerdir.

Verilerin çözümlenmesinde iki grubun görüşleri karşılaştırılırken “t-testi”, ikiden fazla grubun görüşleri karşılaştırılırken ise “varyans analizi” testi kullanılmıştır. Ayrıca verilerin analizinde frekans, yüzdeler, standart sapmalar ve aritmetik ortalamalardan da istifade edilmiştir.

Yapılan istatistik analizlerine göre;

1.    İlköğretim müfettişleri “TKY’nin ilköğretime ve ilköğretimde teftiş sistemine uygulanabilirliği” ile ilgili önermelere genel ortalama olarak "çok" derecede katılmaktadırlar.

2.    TKY’nin İlköğretime ve ilköğretimde Teftiş Sistemine “kalite anlayışı” boyutunda uygulanabilirliğine ilişkin önermelere erkek ilköğretim müfettişleri bayan müfettişlere oranla daha yüksek düzeyde katılım gösterirlerken; TKY’nin “kalite kontrolü”, müşteri tatmini”, “örgütsel boyut”, yönetici rolü” ve “denetim” boyutundaki önermelere katılım dereceleri arasında bir farklılık görülmemektedir.

3.    TKY’nin İlköğretime ve ilköğretimde Teftiş Sistemine Uygulanabilirliğine ilişkin önermelere, müfettişlerin kıdem dereceleri açısından bakıldığında, genel olarak kıdemi az olan ilköğretim müfettişlerinin diğerlerine oranla daha yüksek katılım gösterdikleri görülmüştür

4.    İlköğretim müfettişlerinin eğitim değişkenine göre belirlenen önermelere katılım dereceleri arasında bir farklılık görülmemiştir.

5.    Elde edilen bulgular ışığında “TKY’nin İlköğretime ve İlköğretimde Teftiş Sistemine Uygulanabilirliği”nin sağlanmasına katkıda bulunmaya yönelik olarak bazı önerilerde bulunulmuştur.